Nieuwste nummer 

DW B 2026 3 Ruimten rondom

 

Op het eerste gezicht lijken kaarten de wereld feitelijk en neutraal weer te geven. Maar welbeschouwd komt elke kaart voort uit subjectieve keuzes. Wat dat betreft zijn cartografen net verhalenvertellers: zij modelleren de werkelijkheid, lichten bepaalde elementen uit en laten informatie weg die hun verhaal niet direct dient. Diezelfde keuzes sturen onze blik en ontsluiten gebieden die we anders misschien nooit zouden betreden. Dit nummer verkent de blijvende aantrekkingskracht van kaarten, van de meesterwerken van Gerard Mercator, Abraham Ortelius en Joan Blaeu tot hedendaagse cartografische representaties.

Schrijver en beeldend kunstenaar Maarten Inghels fungeert als reisgids. Met Georges Perecs Ruimten rondom als kompas nodigde hij Vlaamse en Nederlandse auteurs uit om te reflecteren op de ruimten waarin we dagelijks leven en bewegen. Hun bijdragen voeren ons onder meer langs handlijnen, cellen, verschuivende kamers, woekerende tuinen, polders, vogelvluchten en zelfs een waterberg.

Bij elke tekst koos Inghels een bijpassende kaart uit de historische deelcollectie Topografie & cartografie van kunststichting The Phoebus Foundation, sponsor van dit nummer. Daarnaast voegden de auteurs eigen kaarten, plattegronden en blauwdrukken toe, waardoor dit nummer de vorm krijgt van een tegendraadse literaire atlas – een atlas die niet alleen de ruimten om ons heen in kaart brengt, maar vooral ook onze eigen binnenwereld.

Met bijdragen van Arnoud van Adrichem, Bob Vanden Broeck, Nikki Dekker, Tülin Erkan, Christophe Van Gerrewey, Dominique De Groen, Astrid Haerens, Sanne Huysmans, Maarten Inghels, Nik Naudts, Soe Nsuki, Anneleen Van Offel, Bart Pluym, Anne-Rieke van Schaik, Chris De Stoop, Max Temmerman, Jeroen Theunissen, Michaël Vandebril, Lotte Lola Vermeer, Wout Waanders en Wim Wauman.

 

Dit nummer kwam mede tot stand dankzij een financiële bijdrage van The Phoebus Foundation; daarvoor onze warme dank.

 


Bij deze editie:

Fotoreportage presentatie

Op 20 september 2026 werd Ruimten rondom voorgesteld tijdens ZuiderZinnen.

Hoofdredacteur Carmien Michels overhandigde het eerste exemplaar, Pauwel Hertmans gaf duiding vanuit The Phoebus Foundation en curator Maarten Inghels presenteerde een literair programma met vier auteurs uit het nummer (Chris De Stoop, Lotte Lola Vermeer, Nikki Dekker en Soe Nsuki).

Daarna hieven we samen het glas op dit prachtige nummer.

Smaakmaker

Erwin Jans en Arnoud van Adrichem schreven het voorwoord van Ruimten rondom:

'Wat vertelt een kaart of plattegrond over de binnenkant van een ruimte, en wat zegt ze over de binnenkant van onszelf ? Is de vraag naar ons waar inderdaad zinvoller dan die naar ons wat?'

 

 

 

Situs Terrae Circulis Coelestibus Circundatae. Hemelkaart van de ptolemeïsche kijk op het heelal waarop de aarde te zien is. Uit: Andreas Cellarius, Harmonia Macrocosmica, 1708. Antwerpen, The Phoebus Foundation

Beelden

Bij elke bijdrage in dit nummer zocht curator Maarten Ingels een passende kaart uit de deelcollectie van
The Phoebus Foundation. De auteurs voegden ook eigen kaarten, plattegronden en blauwdrukken toe.

 

 

 

 

 

Dominique De Groen


Nieuws

Welkom aan onze nieuwe hoofdredacteur Carmien Michels

Carmien Michels volgt Erwin Jans op, die blijft meewerken als auteur of gastcurator.Michels wordt de eerste vrouwelijke hoofdredacteur in 126 jaar, sinds de oprichting van DW B in 1900. We zijn verheugd haar te verwelkomen omwille van haar veelzijdige profiel, verfrissende kijk op het literaire veld en haar sterke gedrevenheid.

Lees meer »

Literaire kritieken

DW B positioneert zich stevig middenin het literaire debat. Bekijk hieronder de nieuwste literaire kritieken.

Hoe een pantser werkt. Over 'Johnnie Walker' van Connie Palmen

Johnnie Walker is een roman over een fles whisky, maar de fles is vooral de spiegel waarin Connie Palmen zichzelf bekijkt. Veertig jaar lang was ze voor de verteller een soort vervanggezelschap: een trouwe maat die nooit tegensprak. Maar wie aandachtig leest, ziet dat het eigenlijke onderwerp elders ligt: in haar monomanie, haar onbuigzaamheid en haar compromisloze houding in alles wat ze onderneemt. Dat zijn wellicht de typerende, radicale karaktertrekken van een verteller die we met schrijfster Connie Palmen mogen vereenzelvigen. In deze roman zet de laatste winnaar van de Constantijn Huygens-prijs haar studie naar zichzelf voort.

Lees meer »

Een wanordelijk gespeld maar helder prachtig paradijs. Over 'De dichter en de duivel' van Lieke Marsman

Het is raar om over De dichter en de duivel van Lieke Marsman (1990-2026) te schrijven. In de eerste plaats is dat omdat Marsman zo belachelijk oneerlijk jong aan kanker is overleden; in de tweede plaats omdat je daar niet omheen kunt in een bespreking van haar laatste bundel. Misschien is het wel een kwestie van derde of zelfs vierde plaats, want zoveel ruimte kan zo’n overlijden innemen. De dood lijkt nu eenmaal een enorm convergerende invloed te hebben op kunstbeleving. Ik denk nu ook aan het tien jaar geleden verschenen laatste album Blackstar van David Bowie, die een week later overleed en elke poprecensent steeds dezelfde twee, hooguit drie zinnen citeerde om te beargumenteren dat het om een afscheidsalbum ging. Is De dichter en de duivel een afscheidsbundel? Ja, wellicht, of ten dele, maar daar is de bundel net te divergerend voor. Kom ik op terug, beloofd.

Lees meer »

Zoals Manet momenten vangen. Over 'Nevenwezen' van Donald Niedekker

In Donald Niedekkers roman Nevenwezen volgen we een anonieme jongen die in de jaren zeventig en tachtig opgroeit in de Zaanstreek, in een landschap gedomineerd door rivier en windmolens. In zijn Zaanse dorp loopt hij geregeld binnen bij kapper Pluis, boekhandelaar Noomen of bakker Fijn. De sfeer is er hoffelijk en gemoedelijk. De jongen raakt bij de kapper in de ban van een rubberen bolletje dat een magisch wolkje damp verspreidt en wordt wereldwijs door de boeken die hij bij Noomen vindt.

Lees meer »

Vervreemding in de kraag vatten: laveren tussen leven en dood. Over 'De doodstrompet' van Paul Demets

Soms kom je een boek tegen waarvan de kaft en de inhoud opmerkelijk goed bij elkaar passen. De nieuwe dichtbundel van Paul Demets, De doodstrompet, is precies zo’n dichtbundel: het tij, een kolkende zee en een woelig strand, gevat in zwart-wit, donker en licht, in optimaal contrast. Het is vertrouwd enerzijds, dreigend anderzijds; en dat is precies het heersende gevoel in deze bundel, waarin voortdurend wordt gelaveerd tussen leven en dood.

Lees meer »